فصل بانک - حرکت نخستین نفتکش حامل گازوئیل روسیه به سوی نیویورک نشان میدهد کاخ سفید در آستانه انتخابات میاندورهای، اصول تحریمی چندساله خود را فدای مهار تورم سوخت کرده و خروج از تنگنای اقتصادی را بر ادعاهای انزوای مسکو ترجیح داده است.
به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا ، دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد یک نفتکش حامل 40 هزار تن گازوئیل فوق کمسولفور روسیه پس از توافقی نامتعارف میان مسکو و «دونالد ترامپ»، در حال درنوردیدن اقیانوس اطلس به مقصد بندر نیویورک است. این رویداد که نخستین واردات فرآوردههای نفتی مسکو به خاک ایالات متحده از زمان تحریمهای سال 2022 به شمار میرود، خط بطلانی آشکار بر ادعاهای پیشین غرب مبنی بر امکان حذف کامل انرژی روسیه از بازارهای مصرف بدون پرداخت هزینههای سنگین داخلی کشیده است.
به گزارش رویترز ، در شرایطی که واشنگتن طی سالهای گذشته متحدان اروپایی خود را برای قطع شریانهای انرژی شرق تحت فشار بیامان قرار داده بود، اکنون افزایش شدید بهای سوخت در جایگاههای کالیفرنیا و ساحل شرقی، ساختار حاکمیتی آمریکا را وادار به عقبنشینی آشکار کرده است. این تغییر جهت ناگهانی بار دیگر نشان داد که موازنههای بازار انرژی و فشارهای معیشتی رایدهندگان، خطوط قرمز ژئوپلیتیک را به حاشیه میراند.
شکاف در معماری تحریمها تحت فشار صندوقهای رای
شروع به کار نفتکش «آگیوی فانندس» با پرچم مالت از بندر پریمورسک روسیه، بازتابی از دستپاچگی واشنگتن در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر است. افزایش ممتد بهای گازوئیل در پمپبنزینهای آمریکا به یک خطر جدی انتخاباتی برای حزب حاکم تبدیل شد و کاخ سفید را متقاعد کرد که برای کاهش نارضایتیهای عمومی، چارهای جز احیای جریان انرژی از مسکو ندارد.
در این میان، اقدام «دونالد ترامپ» در تعلیق بخشهایی از قوانین تحریمی علیه روسیه، شکافی ساختاری در سازوکار تحریمها ایجاد کرده است. طبق گزارشها این توافق محرمانه چگونه مبانی سیاستهای تنبیهی سالهای اخیر را متزلزل ساخته و اولویتهای سیاسی کوتاهمدت را جایگزین تعهدات راهبردی کرده است.
این تصمیم شتابزده نشان میدهد ادعای قطع وابستگی غرب به فرآوردههای پالایشگاهی روسیه سرابی بیش نبوده است، زیرا درست در لحظهای که زنجیره تامین داخلی آمریکا دچار تنش شد، واشنگتن سریعتر از سایرین سازش با کرملین را پذیرفت.
استاندارد دوگانه و فشار نامتقارن بر متحدان اروپایی
همزمان با صدور مجوز معافیت برای نفتکشهای روسی، واشنگتن زبان به تهدید متحدان اروپایی خود گشوده و آنها را تهدید کرده که اگر ذخایر اضطراری خود را روانه بازار نکنند، صادرات دیزل آمریکا به قاره سبز محدود خواهد شد. این تناقض رفتاری بار دیگر سیاستهای یکبامودوهوای ایالات متحده را در تحمیل هزینههای جنگ به بروکسل به رخ کشید.
از سوی دیگر اروپا که از فوریه 2023 تحت فشار مستقیم آمریکا واردات فرآوردههای روسی را بهطور کامل تحریم کرده بود، اکنون ناظر سناریویی است که در آن آمریکا خود مبدا دریافت سوخت روسیه شده است. تحلیلگران اقتصادی بلومبرگ تاکید کردهاند که این رویکرد انقباضی آمریکا علیه اروپا با هدف جلوگیری از رشد تورم در بازارهای داخلی ایالات متحده طراحی شده است.
در واقع کاخ سفید به جای پذیرش پیامدهای اقتصادی تحریمهای ساختگی خود، بار مهار شوک سوخت را به دوش متحدان قاره سبز انداخته و خود با چراغ سبز به محمولههای بالتیک، امنیت عرضه داخلی را تضمین کرده است.
چرخش مسکو و فروپاشی روایت انزوای اقتصادی
اعلام موافقت کرملین با عرضه فوری 300 هزار تن گازوئیل به بازارهای بینالمللی و آمریکا، دستاورد دیپلماتیک و اقتصادی مهمی برای مسکو به حساب میآید. این تصمیم روسیه پس از لغو ممنوعیت خودخواسته صادرات گازوئیل اتخاذ شد تا نشان دهد ابزار انرژی همچنان موثرترین اهرم فشار این کشور در معادلات ژئوپلیتیک است.
در واکنش به این تحولات، «دیمیتری پسکوف» سخنگوی کرملین بدون اشاره به جزئیات مسیر کشتیها تاکید کرد که صادرات با سرعتی پیوسته برای خریداران بینالمللی تداوم خواهد داشت. همزمان پایگاه رسمی کرملین مواضع مسکو را در زمینه تامین باثبات بازار انرژی و بیپایه بودن تلاشها برای حذف روسیه منعکس کرد.
این گامهای معنادار ثابت میکند که سیاستهای تحدیدی غرب نه تنها نتوانست درآمدهای نفتی مسکو را فلج کند، بلکه مصرفکنندگان آمریکایی را در نهایت به پرداخت پول و تسهیل مسیر برای نفتکشهای روسی مجبور ساخت.
معمای تسویه مالی و عقبنشینی خزانهداری
تحلیلگران میگویند انتقال 40 هزار تن گازوئیل از روسیه به آمریکا تنها آغاز کار است و توافق بر سر واردات تا سقف یک میلیون تن فرآورده، نیازمند سازوکارهای مالی فراتر از مقررات فعلی است. در همین راستا گزارشهای موسسه رهگیری دادههای کپلر گویای آن است که جریان انتقال این حجم سوخت تغییرات گستردهای در ترافیک دریایی بنادر غربی ایجاد خواهد کرد.
در کنار این موارد، اظهارات «کریل دیمیتریف» رئیس صندوق ثروت ملی روسیه مبنی بر رایزنیهای مربوط به حل موانع مالی و تسویههای بانکی، عمق استیصال نهادهای ناظر آمریکایی را برملا میکند. در حالی که وزارت خزانهداری آمریکا سالها محور مسدودسازی حسابهای روسی بوده، اکنون در برابر یک آزمون دشوار برای گشودن روزنههای ارزی قرار گرفته است.
همانطور که «الکساندر نواک» معاون نخستوزیر روسیه اعلام کرده، شرکتهای دو کشور در حال نهاییکردن قراردادهای تجاری جدید هستند؛ مسیری که در عمل به معنای دور زدن سیستماتیک قوانین بانکی و تسلیم ساختار تحریمها در برابر نیازهای لجستیکی است.
ورود نخستین محموله دیزل روسیه به آبهای آمریکا نماد آشکار پارادوکس سیاست خارجی واشنگتن و پایان دوره یکهتازی ابزار تحریم است. دولت آمریکا که با لفاظیهای تند از فشار حداکثری علیه مسکو دفاع میکرد، به محض برخورد با دیوار واقعیت اقتصادی و تورم لجامگسیخته داخلی، وادار شد منافع سیاسی خود در پای صندوقهای رای را بر استراتژیهای اعلامی ترجیح دهد. این تسلیم ناگزیر، نه فقط موقعیت چانهزنی روسیه را در بازار نفت بازسازی کرده، بلکه به جامعه جهانی نشان داد زنجیرههای انرژی جهان را نمیتوان با فرامین سیاسی بازتعریف کرد و غرب در نهایت بهای سنگین سیاستهای تحریمی شتابزده خود را با عقبنشینیهای آشکار پرداخت میکند.