فصل بانک - روسیه و قزاقستان در حال کاهش بخشی از ذخایر طلای خود هستند، اما چین و لهستان همچنان به خرید این فلز گران‌بها ادامه می‌دهند؛ روندی که پرسش‌هایی درباره آینده بازار جهانی طلا و راهبرد بانک‌های مرکزی مطرح کرده است.
به گزارش خبرنگار ایبنا به نقل از یورونیوز ، تحولات تازه در بازار جهانی طلا نشان می‌دهد که رویکرد بانک‌های مرکزی به این فلز گران‌بها یکسان نیست؛ روسیه و قزاقستان در حال کاهش بخشی از ذخایر طلای خود هستند، در حالی که چین و لهستان همچنان به خرید طلا ادامه می‌دهند. این تغییرات در شرایطی رخ می‌دهد که قیمت طلا طی سال‌های اخیر افزایش قابل‌توجهی داشته و برخی سرمایه‌گذاران را به فکر شناسایی سود انداخته است.
روسیه فروشنده است؛ چین همچنان خریدار
روسیه از ابتدای سال جاری میلادی روند فروش طلا را در پیش گرفته است. بر اساس داده‌های منتشرشده، ذخایر طلای این کشور در ماه سپتامبر حدود 6.2 تن کاهش یافت و مجموع کاهش ذخایر از ابتدای سال به حدود 62 تن رسید.
روسیه در تاریخ معاصر خود تنها یک بار با چنین سرعتی اقدام به فروش طلا کرده بود؛ در سال 1998 که طی سه ماه، 118 تن از ذخایر طلای خود را به فروش رساند.
آدام استرونیاوسکی ، مدیرعامل شرکت لهستانی «منیتسا اسکاربووا» فعال در حوزه فلزات گران‌بها، معتقد است کسری جدی بودجه روسیه در پی جنگ اوکراین و نیاز به تأمین منابع مالی بیشتر برای بخش دفاعی، از عوامل اصلی این تصمیم است.
او به یورونیوز گفت روسیه طلای خود را خارج از بازار شمش لندن به فروش می‌رساند و معاملات در هنگ‌کنگ انجام می‌شود؛ جایی که به گفته او، بانک مرکزی چین خریدار اصلی این طلاست.
این کارشناس بر این باور است که با توجه به شیوه انجام معاملات، تأثیر فروش طلای روسیه بر قیمت جهانی این فلز ناچیز خواهد بود.
داده‌های تجاری هنگ‌کنگ نشان می‌دهد از ژانویه تا ژوئیه سال جاری میلادی حدود 100 تن طلای روسیه وارد این منطقه شده است؛ رقمی که تقریباً سه برابر میزان واردات در دوره مشابه سال گذشته است.
استرونیاوسکی همچنین احتمال بازگشت روسیه به جمع خریداران طلا و بازسازی ذخایر خود را منتفی نمی‌داند؛ اتفاقی که پس از فروش گسترده طلا در سال 1998 نیز رخ داد.
قزاقستان به دنبال شناسایی سود از ذخایر طلا
چند روز پیش از انتشار آمار بانک مرکزی روسیه، مشخص شد قزاقستان نیز قصد دارد بخشی از ذخایر طلای خود را به فروش برساند.
این کشور که در دو قاره آسیا و اروپا قرار دارد، در هشت ماه نخست سال 2026 از خریداران بزرگ طلا در جهان بود؛ اما اکنون اعلام کرده است که تا پایان سال، سهم طلا از مجموع ذخایر خود را از حدود 78 درصد به 75 درصد کاهش خواهد داد.
استرونیاوسکی می‌گوید فروش بخشی از ذخایر طلای قزاقستان در نگاه نخست غیرمنتظره به نظر می‌رسد، زیرا این کشور طی سال‌های گذشته همواره از خریداران عمده شمش طلا بوده است.
به گفته او، این تغییر رویکرد ممکن است موقتی باشد و از نیاز به جبران کسری بودجه یا تمایل به شناسایی سود ناشی شود. قزاقستان که طی سال‌های گذشته به‌طور مستمر طلا خریداری کرده، اکنون می‌تواند بخشی از دارایی‌های خود را با سود قابل‌توجهی به فروش برساند.
این کارشناس تأکید می‌کند که هم محدود بودن میزان کاهش سهم طلا در ذخایر قزاقستان و هم توزیع فروش در طول زمان، احتمال تأثیرگذاری قابل‌توجه این معاملات بر بازار جهانی را کاهش می‌دهد.
آیا فروش طلا به روندی تازه در بانک‌های مرکزی تبدیل می‌شود؟
کاهش ذخایر طلای روسیه و قزاقستان این پرسش را مطرح کرده است که آیا بانک‌های مرکزی جهان در آستانه تغییر رویکرد نسبت به طلا قرار دارند و آیا لهستان نیز ممکن است به این روند بپیوندد؟
لهستان طی سال‌های اخیر ذخایر طلای خود را به میزان قابل‌توجهی افزایش داده است. با توجه به رشد قیمت این فلز، این احتمال مطرح شده که بانک مرکزی لهستان نیز برای شناسایی سود بخشی از ذخایر خود را بفروشد؛ با این حال، استرونیاوسکی چنین سناریویی را بسیار بعید می‌داند.
او معتقد است اختلاف جهت‌گیری دولت و بانک مرکزی در لهستان از عوامل مؤثر بر این موضوع است و در دوره پارلمانی کنونی، احتمال فروش ذخایر طلا پایین خواهد بود.
بانک مرکزی لهستان طی چند سال گذشته به‌طور فعال به خرید طلا ادامه داده و ذخایر این کشور اکنون به هدف تعیین‌شده 700 تن نزدیک شده است. با این حال، به گفته این کارشناس، نزدیک شدن به این هدف لزوماً به معنای پایان خرید طلا نیست.
استرونیاوسکی می‌گوید ذخایر بالای طلا می‌تواند جایگاه اعتباری کشور را تقویت کند و به تثبیت ارزش پول ملی کمک کند. لهستان در حال حاضر از نظر حجم ذخایر طلا در رتبه دهم جهان قرار دارد و رسیدن به سطح 700 تن را باید مرحله‌ای از برنامه خرید این فلز دانست، نه لزوماً پایان آن یا آغاز روند فروش.
چشم‌انداز قیمت طلا؛ آیا فرصت خرید ارزان‌تر از بین می‌رود؟
افزایش قابل‌توجه قیمت طلا در سال‌های اخیر باعث شده است برخی سرمایه‌گذارانی که چند سال پیش وارد این بازار شده‌اند، به فکر شناسایی سود باشند. با این حال، قیمت طلا در سال 2026 بخشی از رشد خود را از دست داده است.
بر اساس داده‌های شورای جهانی طلا، قیمت این فلز بر حسب دلار آمریکا در سال 2024 حدود 25.5 درصد و در سال 2025 حدود 67.4 درصد افزایش یافت؛ اما در 9 ماه نخست سال 2026، با کاهش 4.4 درصدی مواجه شد.
استرونیاوسکی معتقد است اصلاح‌های مقطعی قیمت، لزوماً روند صعودی بلندمدت طلا را تغییر نمی‌دهد. به باور او، خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی و سرمایه‌گذارانی که این فلز را دارایی امن و ابزار حفظ ذخایر می‌دانند، می‌تواند از تداوم افزایش قیمت در آینده حمایت کند.
او با اشاره به چشم‌انداز بلندمدت این بازار می‌گوید نباید فرض کرد که طلا در آینده حتماً ارزان‌تر خواهد شد؛ با این حال، به اعتقاد او، کسب سود قابل‌اتکا از سرمایه‌گذاری در طلا مستلزم نگاه بلندمدت است.