فصل بانک - تاسیس یک مرکز داده بزرگ مجهز به تراشههای پیشرفته انویدیا در ارمنستان، این کشور را به یکی از قطبهای نوظهور زیرساختهای هوش مصنوعی تبدیل کرده است؛ رویدادی که به عنوان اهرم کلیدی در دیپلماسی فناوری و حصول توافق صلح میان ایروان و باکو نقشآفرینی کرده است.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا) ، ارمنستان در مسیر تبدیل شدن به یکی از هابهای برتر جهان برای زیرساختهای هوش مصنوعی آمریکا قرار دارد. در ماه اوت، استارتاپی به نام «فایِربِرد» (Firebird) بهرهبرداری از یک مرکز داده را در ارمنستان آغاز کرد که قرار است تا پایان سال آینده میلادی به ظرفیت 300 مگاوات و بیش از 70,000 تراشه پیشرفته شرکت «انویدیا» (Nvidia Corp.) دست یابد. یک پنجم از توان پردازشی این مرکز برای کاربردهای داخلی و مابقی آن به شرکتهای خارجی اختصاص یافته است.
این مجتمع واقع در شهر «هرازدان» (Hrazdan)، در مسیر تبدیل شدن به بزرگترین خوشه پردازشی در منطقه و یکی از بزرگترینها در اروپا است. این مزیت اقتصادی پیامدهای دوررسی برای قفقاز جنوبی و آسیای میانه دارد؛ جایی که قدرتهای بزرگ برای تسلط بر کریدوری راهبردی که اروپا و چین را با دورزدن روسیه به هم متصل میکند، رقابت دارند.
این مرکز داده نقش مهمی در تضمین پیمان صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان ایفا کرده است. دولت آمریکا، به منظور پیشبرد گفتوگوها در مسیر دستیابی به توافق صلح تاریخی بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان با میانجیگری ایالات متحده، وعده اعطای مجوز صادرات تراشههای انویدیا را داده بود. این توافق، راه را برای ایجاد کریدور ترانزیتی موسوم به «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی» (TRIPP) هموار میکند.
نقش تراشههای انویدیا در این توافق، نمونهای از رویکرد غیرمتعارف ترامپ در دیپلماسی هوش مصنوعی است که از مقررات دولت بایدن برای دستیابی به اهدافی فراتر از فناوری بهره میگیرد. این امر همچنین بیانگر تلاشهای چندساله ایروان برای جذب سرمایهگذاری فناوری و رفع نگرانیهای ایالات متحده است.
با وجود چالشهای پیشین مربوط به تحریمها و تلاش واشنگتن برای جلوگیری از دسترسی باقی کشورها به سختافزارهای پیشرفته، ارمنستان توانسته است با همکاری مقامات آمریکایی مجوزهای لازم را برای پروژههای فناوری خود دریافت کند. «فایربرد» فعالیتهای خود را ماه گذشته با استفاده از تراشههای پیشرفتهای آغاز کرد که به گفته مقامات آمریکایی، در بیشتر کشورها وجود ندارد.