فصل بانک - گزارش شورای جهانی طلا نشان می‌دهد اگرچه تقاضای جهانی طلا در سه‌ماهه سوم سال 2026 از نظر حجمی یک درصد کاهش یافته، اما افزایش خرید بانک‌های مرکزی و بازگشت جریان سرمایه به صندوق‌های قابل معامله مبتنی بر طلا (ETF)، ارزش کل تقاضا را 22 درصد افزایش داده است.
به گزارش خبرنگار بین‌الملل ایبنا ؛ بر اساس تازه‌ترین گزارش «روند تقاضای طلا» شورای جهانی طلا، مجموع تقاضای جهانی این فلز گران‌بها در سه‌ماهه سوم سال 2026 با یک درصد کاهش نسبت به مدت مشابه سال گذشته به یک‌هزار و 369 تن رسید. با این حال، به‌دلیل افزایش قیمت‌ها، ارزش دلاری تقاضا با رشد 22 درصدی به 188 میلیارد دلار افزایش یافت.
جهش خرید بانک‌های مرکزی؛ بالاترین سطح از اواخر 2024
بانک‌های مرکزی و سایر نهادهای رسمی در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی، در مجموع 321 تن طلا به ذخایر خود اضافه کردند. این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 42 درصد افزایش داشته و بالاترین سطح خرید فصلی از سه‌ماهه چهارم سال 2024 تاکنون محسوب می‌شود.
تنوع‌بخشی به سبد دارایی‌ها و مدیریت ریسک همچنان مهم‌ترین عوامل افزایش ذخایر طلای بانک‌های مرکزی بوده‌اند. مجموع خرید این نهادها از ابتدای سال 2026 نیز به 675 تن رسیده که 6 درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. تداوم خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی نشان می‌دهد این فلز همچنان جایگاه مهمی در راهبرد مدیریت ذخایر ارزی و کاهش ریسک‌های سرمایه‌گذاری نهادهای پولی جهان دارد.
بازگشت سرمایه به صندوق‌های ETF طلا
یکی دیگر از تحولات مهم بازار طلا در سه‌ماهه سوم، بازگشت جریان ورود سرمایه به صندوق‌های قابل معامله مبتنی بر طلای فیزیکی بود؛ روندی که در مقایسه با خروج سرمایه در سه‌ماهه دوم، تغییر محسوسی را نشان می‌دهد.
بر اساس آمار شورای جهانی طلا، صندوق‌های ETF با پشتوانه طلای فیزیکی در این دوره شاهد ورود خالص 211 تن طلا بودند. این رقم تنها 6 درصد کمتر از جریان ورودی قابل‌توجه ثبت‌شده در سه‌ماهه سوم سال 2025 است. در نتیجه این تحولات، مجموع ذخایر طلای صندوق‌های مذکور به رکورد تاریخی 4 هزار و 256 تن رسید.
همچنین تقاضای بخش معاملات خارج از بورس (OTC) و سایر مؤلفه‌های سرمایه‌گذاری به 143 تن افزایش یافت؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته 101 تن بود. با این وجود، سطح تقاضای این بخش همچنان پایین‌تر از سطوح بالای ثبت‌شده در ماه‌های ابتدایی سال جاری قرار داشت.
کاهش تقاضای شمش و سکه در پی بلاتکلیفی سرمایه‌گذاران
در مقابل رشد خرید بانک‌های مرکزی و صندوق‌های ETF، تقاضای سرمایه‌گذاران خرد برای خرید شمش و سکه طلا با کاهش مواجه شد. تقاضای جهانی شمش و سکه در سه‌ماهه سوم 2026 با افت 19 درصدی نسبت به سال گذشته به 268 تن رسید. به نظر می‌رسد نبود چشم‌انداز روشن درباره مسیر آتی قیمت طلا، موجب احتیاط سرمایه‌گذاران حقیقی و کاهش تمایل آنها به خرید شده است. با این حال، چین برخلاف روند غالب بازار حرکت کرد و تقاضای شمش و سکه در این کشور با رشد 7 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته همراه شد.
افت تقاضای جواهرات به پایین‌ترین سطح فصلی در آمارهای تاریخی
افزایش قابل‌توجه قیمت طلا همچنان بر تقاضای بخش جواهرات فشار وارد می‌کند. بر اساس گزارش شورای جهانی طلا، تقاضای جهانی جواهرات در سه‌ماهه سوم با کاهش 17 درصدی به 313 تن رسید که ضعیف‌ترین عملکرد سه‌ماهه سوم در مجموعه داده‌های این نهاد محسوب می‌شود.
افزایش قیمت‌ها موجب شده مصرف‌کنندگان به سمت خرید مصنوعات سبک‌تر و دارای عیار پایین‌تر حرکت کنند. با این حال، رشد قیمت طلا باعث شد ارزش دلاری تقاضای جهانی جواهرات اندکی افزایش یابد و به حدود 43 میلیارد دلار برسد.
رشد تقاضای صنعتی طلا با محوریت فناوری و هوش مصنوعی
در بخش مصارف فناوری، تقاضای طلا برخلاف روند کاهشی برخی بخش‌های بازار، عملکرد مثبتی داشت. تقاضای جهانی طلا در حوزه فناوری با رشد 3 درصدی نسبت به سال گذشته به 85 تن رسید که بالاترین میزان فصلی از سه‌ماهه چهارم سال 2021 تاکنون است.
در این میان، تقاضای بخش الکترونیک با افزایش 5 درصدی به 72 تن رسید. شورای جهانی طلا، توسعه تولیدات مرتبط با هوش مصنوعی را از عوامل حمایت‌کننده از رشد تقاضا در این بخش عنوان کرده است.
افزایش تولید معادن و کاهش بازیافت طلا
در سمت عرضه نیز مجموع عرضه جهانی طلا در سه‌ماهه سوم سال 2026 با یک درصد کاهش نسبت به مدت مشابه سال گذشته به یک‌هزار و 369 تن رسید. تولید معادن طلا با رشد 3 درصدی به یک‌هزار و 71 تن افزایش یافت و رکورد جدیدی برای تولید فصلی معادن در سه‌ماهه سوم به ثبت رساند.
در مقابل، عرضه طلا از محل بازیافت با وجود افزایش قیمت‌ها، 8 درصد کاهش یافت و به 314 تن رسید؛ رقمی که پایین‌ترین سطح از سه‌ماهه چهارم سال 2023 تاکنون محسوب می‌شود.
چشم‌انداز متوازن بازار طلا تا پایان سال
لوئیز استریت، تحلیلگر ارشد بازار در شورای جهانی طلا، در ارزیابی تحولات سه‌ماهه سوم گفت که بازار تقاضای طلا در این دوره عملکردی متفاوت و چندوجهی داشته است.
به گفته وی، جریان ورود سرمایه به صندوق‌های ETF با قدرت بازگشته و ریسک‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی‌ها درباره انضباط مالی دولت‌ها، تمایل سرمایه‌گذاران نهادی به خرید طلا را افزایش داده است. این در حالی است که سرمایه‌گذاران خرد به‌دلیل ابهام درباره چشم‌انداز قیمت طلا، رویکرد محتاطانه‌تری در پیش گرفته‌اند.
وی همچنین تأکید کرد که بانک‌های مرکزی همچنان یکی از ستون‌های اصلی تقاضای جهانی طلا هستند و خرید قابل‌توجه این نهادها به حمایت از بازار ادامه داده است.
استریت درباره چشم‌انداز بازار تا پایان سال افزود: چشم‌انداز طلا تا پایان سال همچنان در شرایطی نسبتاً متوازن قرار دارد. اگرچه افزایش نرخ‌های بهره و انتظارات متغیر تورمی می‌توانند به‌عنوان عوامل بازدارنده عمل کنند، اما ریسک‌های ژئوپلیتیکی و تنش‌های بازارهای مالی ممکن است سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی امنی مانند طلا سوق دهند.