فصل بانک - در سومین نشست «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر» که با محوریت آسیب‌شناسی مدل کسب‌وکار سبدگردان‌ها و بررسی فرصت‌های توسعه خدمات اختصاصی برگزار شد، موضوعاتی نظیر: سبد مشاع، توسعه سبد آنلاین و آمادگی برای بررسی سریع‌تر طرح‌های نوآورانه در دستور کار سازمان بورس و اوراق بهادار قرار گرفت.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا) ، سومین نشست از سلسله نشست‌های «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر» روز سه‌شنبه 21 مهر 1405 با تمرکز بر آسیب‌شناسی صنعت سبدگردانی، بررسی موانع توسعه کسب‌وکار و فرصت‌های گسترش خدمات اختصاصی مدیریت دارایی در سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد.
در این نشست، تمرکز بخش قابل توجهی از فعالیت شرکت‌های سبدگردان بر مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری و کم‌تر مورد استفاده قرارگرفتن ظرفیت سبدهای اختصاصی، به‌عنوان یکی از مسائل اصلی صنعت مورد بحث قرار گرفت.
از رقابت بر سر صندوق‌ها تا کشف فرصت‌های جدید مدیریت دارایی
علی نیازی معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار، با اشاره به تمرکز بخش قابل توجهی از صنعت مدیریت دارایی بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری در اوراق با درآمد ثابت و طلا، تأکید کرد: «ظرفیت توسعه صنعت سبدگردانی بسیار فراتر از رقابت در بازار محصولات موجود است.»
عضو هیات‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به این‌که صندوق‌های سرمایه‌گذاری به‌دلیل عرضه عمومی و حضور طیف گسترده‌ای از سرمایه‌گذاران، تابع چارچوب‌ها و محدودیت‌های نظارتی مشخصی هستند، گفت: «صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارای قالب و محدودیت‌هایی هستند اما در مقابل سبد می‌تواند برای یک مشتری کاملا اختصاصی تهیه شود.»
نیازی، مزیت متمایز سبدگردانی اختصاصی را در انعطاف‌پذیری برای طراحی و مدیریت پرتفوی متناسب با اهداف، ترجیحات، افق سرمایه‌گذاری و میزان ریسک‌پذیری مشتریان دانست و بر ضرورت بهره‌گیری بیش‌تر از این ظرفیت تأکید کرد.
معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس اضافه کرد: «طراحی سبدهای اختصاصی مبتنی بر شاخص‌های تخصصی، ارائه خدمات مدیریت دارایی به اشخاص خاص با پروفایل‌های مشابه و ارائه راهکارهای سرمایه‌گذاری برای گروه‌های مختلف مشتریان، از جمله فرصت‌هایی است که می‌تواند بازار جدیدی برای فعالیت شرکت‌های سبدگردان ایجاد کند.»
او با بیان این‌که هدف، محدودکردن فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیست، افزود: «صنعت سبدگردانی باید در کنار مدیریت صندوق‌ها، بازار خدمات اختصاصی مدیریت دارایی را نیز توسعه دهد؛ بازاری که به‌رغم ظرفیت قابل توجه، هنوز به‌اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است.»
موانع توسعه سبدگردانی؛ از محدودیت‌های سرمایه‌گذاری تا زیرساخت‌های دیجیتال
در بخش دیگری از نشست، اعضای کارگروه سبدگردانی کانون نهادهای سرمایه‌گذاری و مدیران شرکت‌های سبدگردان، مهم‌ترین موانع توسعه خدمات اختصاصی مدیریت دارایی را مطرح کردند.
همایون دارابی، رییس کارگروه سبدگردانی کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران با اشاره به محدودیت‌های موجود در تنوع دارایی‌ها، تغییر سیاست‌های سرمایه‌گذاری و ساختار کارمزدها، بر ضرورت افزایش انعطاف‌پذیری خدمات سبدگردانی تأکید کرد.
مدیرعامل سبدگردان داریوش گفت: «توسعه سبد مشاع و تکمیل زیرساخت‌های سبد آنلاین از اقدامات مهم برای تقویت رقابت‌پذیری این صنعت است.»
گوهر صادق‌نیا مدیرعامل سبدگردان آگاه نیز با اشاره به این‌که بخش عمده توسعه زیرساخت‌های صنعت مدیریت دارایی در سال‌های گذشته بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری متمرکز بوده است، اعلام کرد: «ضعف زیرساخت‌های نرم‌افزاری و پیچیدگی فرآیندهای پذیرش مشتری از جمله موانع گسترش سبدگردانی اختصاصی است.»
به گفته او، توسعه این خدمات مستلزم آن است که فرآیندهای تشکیل سبد، انعقاد قرارداد، مدیریت حساب‌ها و ارائه خدمات به مشتریان، هوشمندتر و مقیاس‌پذیرتر شود.
مدیرعامل سبدگردان آگاه اضافه کرد: «محدودیت تعداد کدهای سبدگردانی و ضرورت ایجاد امکان ارائه راهبردهای متنوع سرمایه‌گذاری متناسب با سطح ریسک و نیاز مشتریان از جمله سایر موارد قابل بازبینی است.»
حسن کاظم‌زاده رییس هیات‌مدیره سبدگردان گندم با تاکید بر مسئله دسترسی سرمایه‌گذاران به خدمات سبدگردانی به عنوان یکی از چالش‌های مهم صنعت، توضیح داد: «رفع موانع فناوری، تسهیل فرآیندهای آنلاین و توسعه زیرساخت‌هایی که امکان ارائه خدمات گسترده‌تر و کم‌هزینه‌تر را فراهم می‌کنند، ضروری است.»
مونا حاجی‌علی‌اصغر مدیرعامل شرکت سبدگردان دینا هم به نمایندگی از شرکت‌های سبدگردان کوچک‌تر، ضمن تشریح محدودیت‌های فعالیت این شرکت‌ها، تاکید کرد: «دسترسی به ابزارهای متنوع سرمایه‌گذاری و فراهم‌شدن فرصت‌های توسعه کسب‌وکار برای نهادهای کوچک‌تر بسیار حائز اهمیت است.»
در این نشست هم‌چنین مهدی دلبری عضو کارگروه سبدگردانی، با ارائه تصویری از تغییرات تعداد شرکت‌های سبدگردان و شرایط رقابتی صنعت، درباره ضرورت توجه به مقیاس فعالیت و پایداری مدل کسب‌وکار این شرکت‌ها توضیحاتی ارائه کرد.
یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در این نشست، تفاوت الزامات فعالیت نهادهای مالی تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار با برخی کسب‌وکارها و پلتفرم‌های فعال در حوزه خدمات مالی و دارایی‌های دیجیتال بود. نمایندگان صنعت خواستار بررسی موانعی شدند که به اعتقاد آنان، رقابت‌پذیری شرکت‌های سبدگردان را در برابر خدمات مشابه کاهش داده است.
سبد مشاع و سبد آنلاین در مسیر توسعه
علی نیازی عضو هیات‌مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در پاسخ به مسائل مطرح‌شده، با تأکید بر ضرورت بررسی مشکلات صنعت فراتر از درخواست‌های مجوزی و نظارتی، گفت: «معاونت نظارت بر نهادهای مالی برای بازنگری در مقررات و فرآیندهایی که مانع توسعه خدمات حرفه‌ای و نوآورانه سبدگردانی هستند، آمادگی دارد.»
او با اشاره به تفاوت ماهیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سبدهای اختصاصی توضیح داد: «نظارت بر محصولات عرضه‌شده به عموم سرمایه‌گذاران، به‌ویژه سرمایه‌گذاران خرد، مستلزم ملاحظات حمایتی و کنترل‌های متناسب با ریسک است؛ درحالی‌که سبدهای اختصاصی، به دلیل امکان طراحی راهبرد سرمایه‌گذاری براساس توافق و ویژگی‌های مشتری، آمادگی دارد ظرفیت بیش‌تری برای انعطاف و نوآوری دارند.»
معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار هم‌چنین از پیگیری 2 موضوع «سبد مشاع» و «سبد آنلاین» نیز خبر داد و گفت: طرح پیشنهادی «سبد مشاع» با تلاش هم‌کاران معاونت نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس تهیه شده و پس از بررسی و تأیید ریاست سازمان، مراحل بعدی آن با سرعت پیگیری خواهد شد. تکمیل فرآیندهای سبد آنلاین و حذف مراحل کاغذی نیز در حال پیگیری است. با واحدهای مرتبط در حال تعیین زمان‌بندی مشخص برای انجام اقدامات اجرایی هستیم.»
او با اشاره به نقش فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در کاهش هزینه ارائه خدمات اختصاصی مدیریت دارایی، افزود: «استفاده از این ظرفیت‌ها می‌تواند ارائه خدمات شخصی‌سازی‌شده را برای گروه گسترده‌تری از سرمایه‌گذاران امکان‌پذیر کند.»
نیازی اعلام کرد: «سازمان بورس آمادگی دارد طرح‌های خلاقانه و نوآورانه شرکت‌های سبدگردان را با نگاه ویژه و سرعت بیش‌تری بررسی کند تا زمینه ارائه خدمات متنوع‌تر به مشتریان فراهم شود.»
از شناسایی موانع تا تدوین راهکارهای اجرایی
معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار از کارگروه سبدگردانی کانون نهادهای سرمایه‌گذاری خواست تا علاوه بر طرح مشکلات جاری، فرصت‌های نوآوری و تغییرات مقرراتی مورد نیاز برای توسعه صنعت را نیز شناسایی و به سازمان بورس پیشنهاد کند.
او تأکید کرد: «مسائل شرکت‌های سبدگردان در حوزه صندوق‌های سرمایه‌گذاری به‌صورت جداگانه در سایر نشست‌ها بررسی می‌شود، اما انتظار اصلی از این گفت‌وگو، یافتن راه‌هایی برای گسترش بازار خدمات اختصاصی مدیریت دارایی و پاسخ‌گویی به نیازهای گروه‌های متنوع‌تری از سرمایه‌گذاران است.»
هدف از برگزاری نشست «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر»
این گزارش حاکی است؛ سومین نشست «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر» در ادامه برنامه معاونت نظارت بر نهادهای مالی برای ایجاد گفت‌وگوی مستمر و مسئله‌محور با فعالان صنعت برگزار شد.
رویکردی که هدف آن شناسایی مسائل مشترک، بررسی راهکارهای رفع موانع مقرراتی و عملیاتی و تبدیل ظرفیت‌های مغفول صنعت مالی به فرصت‌های جدید توسعه بازار سرمایه است.
مشروح گزارش «سنا» از مباحث ارائه شده در سومین نشست «فصل مشترک؛ نهاد و ناظر» را در ویدئوی زیر مشاهده کنید: