نقش محوری حاکمیت شرکتی در اعتمادسازی و شفافیت بنگاه‌های اقتصادی

فصل بانک - چهارمین دوره آموزشی حاکمیت شرکتی با محوریت مدیریت ریسک فناوری اطلاعات، امروز دوشنبه 20 مهر 1405 با حضور جمعی از استادان و صاحب‌نظران این حوزه از جمله علی رحمانی استاد دانشگاه الزهرا(س) و رییس هیات مدیره انجمن حسابرسی فناوری اطلاعات، مهدی مساحی عضو هیات مدیره دانشگاه امیرکبیر و سعید روحانی دانشیار دانشگاه تهران در سالن همایش‌های سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، در ابتدای این دوره، علی رحمانی عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا(س) به تشریح اهمیت حاکمیت شرکتی در تراز جهانی پرداخت و گفت:«بررسی‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که حاکمیت شرکتی، در رأس فناوری‌های مدرنِ اداره سازمان‌ها قرار دارد و به عنوان ابزاری حیاتی برای مدیریت ریسک و هدایت کلان شرکت‌ها محسوب می‌شود.»
او افزود:«مرکز دارایی‌های بین‌المللی (IFC) به عنوان یکی از مروجان اصلی حاکمیت شرکتی در کشورهای مختلف شناخته می‌شود و رعایت امانت و عملکرد کارآمد در این حوزه، از اولویت‌های اصلی آن است.»
رحمانی با بیان این‌که حاکمیت شرکتی بر هدف‌گذاری راهبردی و عملیاتی بنگاه‌ها تمرکز دارد، گفت: «این نظامِ مدیریتی نه‌تنها مسیر دستیابی به اهداف را ترسیم می‌کند، بلکه روابط میان مدیریت، هیات مدیره و سهام‌داران را نیز تنظیم کرده و در درجه اول از مدیریت و در درجه دوم از کل سازمان حمایت می‌کند.»
او با تاکید براین‌که حاکمیت شرکتی با هدف ارتقای عدالت، شفافیت و مسئولیت‌پذیری پیاده‌سازی می‌شود، تاکید کرد:«بسیاری از کشورها نظیر تایلند در این زمینه بسیار پیشرو عمل کرده‌اند. یکی از دلایل اصلی گرایش سرمایه‌گذاران به دارایی‌های غیرمولد، نبود اطمینان نسبت به بنگاه‌های اقتصادی است؛ در حالی که حاکمیت شرکتی، تضمین‌کننده حیات و سلامت اقتصادی بنگاه‌هاست.»
پیشینه اجرایی دستورالعمل حاکمیت شرکتی در بازار سرمایه
رییس هیات مدیره انجمن حسابرسی فناوری اطلاعات در ادامه با اشاره به پیشینه اجرایی دستورالعمل حاکمیت شرکتی در بازار سرمایه ایران اعلام کرد:« از حدود 20 سال پیش، دستورالعمل راهبری شرکتی را در بورس اوراق بهادار تهران پیاده‌سازی کردیم. با توجه به این‌که بیش‌ترین بارِ مسئولیت در این حوزه بر دوش مدیرعامل و هیات مدیره است، در سال 1401 دستورالعمل پیشین بازنگری و «دستورالعمل جدید حاکمیت شرکتی ناشران نزد سازمان بورس» ابلاغ شد تا بستر فعالیت پویاتر این ارکان فراهم شود.
مدیریت ریسک یکپارچه؛ ضرورتی اجتناب‌ناپذیر
مهدی مساحی عضو هیات مدیره دانشگاه امیرکبیر نیز در ادامه با پرداختن به موضوع مدیریت ریسک یکپارچه در حاکمیت شرکتی گفت: «در سال‌های اخیر، تغییرات الگویی متعددی در حوزه مدیریت ریسک رخ داده که افزایش وسعت و تنوع موضوعات، از جمله مهم‌ترین آن‌هاست.»
او افزود: «به صورت تاریخی، ریسک در شرکت‌ها عمدتاً محدود به ریسک‌های عملیاتی و طرح‌های توسعه‌ای بود و موضوعاتی نظیر ریسک‌های بازار و ریسک‌های قانونی در محاسبات مطرح نمی‌شد؛ اما امروزه توجه به جامعیت و تنوع ریسک، به یکی از الزامات اصلی مدیریت تبدیل شده است.»
عضو هیات مدیره دانشگاه امیرکبیر گفت: «امروزه ریسک‌ها در دسته‌بندی‌های گوناگونی هم‌چون ریسک‌های راهبردی و تجاری، عملیاتی، مالی، اعتباری، حقوقی و هم‌چنین ریسک‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات تعریف می‌شوند و مراجع بین‌المللی نیز بر این تغییرِ نگاه و جهت‌گیری تأکید دارند.»
ضرورت سواد فناوری اطلاعات برای اعضای هیات مدیره
سعید روحانی دیگر سخنران این دوره آموزشی نیز به موضوع اهمیت داده‌ها در حیطه حاکمیت شرکتی پرداخت و گفت: «سازمان‌ها امروز به همان اندازه‌ای که افراد نسبت به دستگاه‌های موبایل خود وابسته و حساس هستند، نسبت به داده‌های خود حساسیت دارند.»
او افزود:«چنان‌چه سیستم‌ها و داده‌های یک سازمان از بین برود یا دچار سوءمدیریت شود، بازگردانی آن‌ها بسیار دشوار خواهد بود؛ بنابراین وابستگی شدیدی به داده‌ها ایجاد شده است. متأسفانه مشاهده می‌شود که هیات مدیره بسیاری از شرکت‌ها از جزییات بخش فناوری اطلاعات شرکت بی‌اطلاع بوده و توجه چندانی به این حوزه ندارند.»
این دانشیار دانشگاه تهران با انتقاد از نبود زبان مشترک میان بدنه مدیریتی و تیم‌های فنی گفت: «در بسیاری از مواقع، فناوری اطلاعات به دلیل ناتوانی در طرح پرسش‌های درست، پاسخ‌های دقیق دریافت نمی‌کند و همین امر به نتایج اشتباه ختم می‌شود. از این رو، انتظار می‌رود اعضای هیات مدیره شرکت‌ها، فراتر از شناخت صورت‌های مالی، مفاهیم فناوری اطلاعات را نیز درک کنند؛ چرا که این دانش برای تصمیم‌گیری‌های کلان، امری ضروری است.»