فصل بانک - عملکرد چهار ماهه نخست صنعت بیمه در سال 1405 از رشد همزمان حقبیمه و خسارت حکایت دارد؛ با این تفاوت که سرعت رشد خسارت بالاتر بوده و نسبت خسارت بازار نیز افزایش یافته است. همزمان، سهم بیمههای زندگی در تولید و خسارت بازار جهش کرده و ترکیب پورتفوی صنعت را به شکل محسوسی تغییر داده است.
بازار بیمه در چهار ماه 1405 چه حجمی داشت؟
به گزارش فصل بانک، بر اساس ارقام خوداظهاری شرکتهای بیمه در سامانه سنهاب، مجموع حقبیمه تولیدی صنعت بیمه در چهار ماهه نخست سال 1405 به حدود 483.7 همت رسید. خسارت پرداختی شرکتهای بیمه نیز در همین مدت حدود 243.7 همت گزارش شده است.
در مقایسه با چهار ماهه نخست سال 1404، حقبیمه تولیدی 123.4 درصد و خسارت پرداختی 136 درصد افزایش داشته است. بنابراین اگرچه بازار از نظر حجم فعالیت رشد قابل توجهی داشته، اما سرعت افزایش خسارت 12.6 واحد درصد بیشتر از رشد حقبیمه بوده است.
همین اختلاف در نرخ رشد، خود را در نسبت خسارت بازار نیز نشان داده و این شاخص را با افزایش 2.7 واحدی به حدود 50.4 درصد رسانده است.
زندگی سهم خود را از 12 به 27 درصد رساند
یکی از مهمترین تحولات بازار در چهار ماهه امسال، تغییر وزن بیمههای زندگی در پورتفوی صنعت است.
حقبیمه تولیدی رشتههای غیرزندگی به 351.8 همت رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل 85.3 درصد رشد کرده است. در مقابل، حقبیمه تولیدی بیمههای زندگی با رشد 394.6 درصدی به 131.9 همت رسیده است.
نتیجه این رشد متفاوت، افزایش سهم زندگی از کل حقبیمه تولیدی بازار از 12.3 درصد در چهار ماهه 1404 به 27.3 درصد در چهار ماهه 1405 است.
به این ترتیب، اگرچه رشتههای غیرزندگی همچنان بخش بزرگتر بازار را در اختیار دارند، وزن زندگی در ساختار تولید بیش از دو برابر شده است؛ تغییری که یکی از مهمترین ویژگیهای بازار بیمه در سال جاری محسوب میشود.
سه رشته، بیش از 84 درصد تولید بازار را در اختیار دارند
ترکیب پورتفوی بازار نشان میدهد تمرکز تولید همچنان بالاست. سه رشته درمان، زندگی و شخص ثالث-مازاد به ترتیب 43.6، 27.3 و 13.8 درصد از کل حقبیمه تولیدی را به خود اختصاص دادهاند.
مجموع سهم این سه رشته به حدود 84.6 درصد میرسد؛ یعنی بیش از چهارپنجم حقبیمه تولیدی صنعت در چهار ماهه نخست سال در همین سه رشته متمرکز بوده است.
این تمرکز از یک سو نشاندهنده جایگاه بالای درمان، زندگی و ثالث در بازار بیمه است، اما از سوی دیگر، وابستگی قابل توجه حجم تولید صنعت به عملکرد همین سه رشته را نیز نشان میدهد.
جنگ، ترکیب برخی رشتهها را جابهجا کرد
در میان رشتههای غیرزندگی نیز رشد برخی بخشها تحت تاثیر شرایط خاص سال جاری قرار گرفته است. بر اساس گزارش منتشرشده، دلیل اصلی رشد بالای حقبیمه رشتههای باربری و آتشسوزی در چهار ماهه نخست سال، اضافه شدن پوشش جنگ به این بیمهنامهها عنوان شده است.
این نکته برای تحلیل رشد بازار اهمیت دارد؛ زیرا بخشی از افزایش تولید در این رشتهها را نمیتوان صرفاً به رشد طبیعی تقاضای بیمهای نسبت داد و شرایط خاص حاکم بر قراردادها و پوششهای جدید نیز در آن نقش داشته است.
خسارت زندگی با سرعتی متفاوت از تولید رشد کرد
در سمت خسارت نیز تغییر ساختار بازار حتی پررنگتر است. خسارت پرداختی رشتههای غیرزندگی در چهار ماهه نخست سال به 149.4 همت رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل 68.8 درصد افزایش دارد.
در مقابل، خسارت پرداختی رشته زندگی با رشد 539.6 درصدی به 94.3 همت رسیده است.
به این ترتیب، سرعت رشد خسارت زندگی چندین برابر رشد خسارت رشتههای غیرزندگی بوده است. این اتفاق باعث شده سهم زندگی از کل خسارت پرداختی بازار از 14.3 درصد در چهار ماهه نخست سال گذشته به 38.7 درصد در سال جاری افزایش پیدا کند.
بنابراین زندگی نهتنها در سمت تولید، بلکه در سمت خسارت نیز به یکی از تعیینکنندهترین بخشهای بازار تبدیل شده است.
زندگی، درمان و ثالث؛ 87.9 درصد خسارت بازار
در ترکیب خسارت پرداختی نیز سه رشته اصلی سهم غالب را دارند. زندگی 38.6 درصد، درمان 32.5 درصد و شخص ثالث-مازاد 16.7 درصد از کل خسارت پرداختی بازار را تشکیل دادهاند.
مجموع سهم این سه رشته به حدود 87.9 درصد میرسد.
مقایسه این ارقام با سهم آنها در تولید نکته مهمی را آشکار میکند: زندگی 27.3 درصد تولید را در اختیار دارد، اما سهم آن از خسارت به حدود 38.6 درصد رسیده است. درمان نیز 43.6 درصد تولید و 32.5 درصد خسارت را به خود اختصاص داده است.
بنابراین وزن رشتهها در تولید و خسارت الزاماً یکسان نیست و همین تفاوت، اهمیت بررسی نسبت خسارت هر رشته را افزایش میدهد.
نسبت خسارت بازار بالا رفت / رشد خسارت سریعتر از تولید
نسبت خسارت صنعت بیمه در چهار ماهه نخست سال 1405 حدود 50.4 درصد اعلام شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل 2.7 واحد افزایش یافته است.
این شاخص بر اساس خسارت پرداختی و حقبیمه تولیدی محاسبه میشود و در آن ذخایر خسارتهای معوق، ذخایر حقبیمه، کارمزد شبکه فروش و هزینههای اداری و عمومی شرکتهای بیمه لحاظ نمیشود.
از همین رو، نهاد ناظر تاکید کرده است که نسبت خسارت با «ضریب خسارت» تفاوت دارد و رقم ضریب خسارت، که بر مبنای خسارت واقعشده و حقبیمه عایدشده محاسبه میشود، میتواند به مراتب بالاتر باشد.
بنابراین افزایش 2.7 واحدی نسبت خسارت را باید بهعنوان یک شاخص هشداردهنده در عملکرد بازار خواند، نه معادل مستقیم تغییر سودآوری صنعت بیمه.
86.8 درصد تولید در اختیار بخش غیردولتی
ساختار مالکیتی بازار نیز نشان میدهد بخش غیردولتی همچنان سهم غالب فعالیت بیمهای را در اختیار دارد.
در چهار ماهه نخست امسال، 86.8 درصد حقبیمه تولیدی صنعت مربوط به بخش غیردولتی بوده است. این بخش همچنین 84.4 درصد خسارت پرداختی بازار را به خود اختصاص داده است.
نزدیک بودن این دو سهم نشان میدهد وزن بخش غیردولتی در تولید و پرداخت خسارت تقریباً همراستا بوده است؛ هرچند برای ارزیابی دقیقتر عملکرد این بخش باید نسبت خسارت آن به تفکیک رشته و شرکت بررسی شود.
27 میلیون بیمهنامه صادر شد / تعداد خسارتها از 34 میلیون گذشت
در چهار ماهه نخست سال، حدود 27 میلیون فقره بیمهنامه در بازار صادر شده و 34.5 میلیون مورد خسارت نیز پرداخت شده است.
تعداد بیمهنامههای صادرشده نسبت به مدت مشابه سال قبل 8.9 درصد و تعداد خسارتهای پرداختی 8 درصد افزایش داشته است.
بنابراین رشد تعداد قراردادها بهمراتب پایینتر از رشد مبلغ حقبیمه بوده است. این فاصله میتواند نشاندهنده افزایش متوسط ارزش بیمهنامههای صادرشده باشد؛ هرچند برای تعیین دقیق علت، تفکیک تعداد و ارزش بیمهنامهها در رشتههای مختلف ضروری است.
بازار بزرگتر شده، اما ترکیب آن هم تغییر کرده است
مجموع دادههای چهار ماهه نشان میدهد رشد بازار بیمه در سال 1405 صرفاً افزایش حجم ریالی فعالیت نیست، بلکه ترکیب پورتفوی نیز دستخوش تغییر شده است.
رشد 123.4 درصدی حقبیمه تولیدی در کنار افزایش 136 درصدی خسارت پرداختی، از افزایش فشار خسارتی در سطح بازار حکایت دارد. در همین حال، رشد بسیار سریعتر بیمههای زندگی باعث شده سهم این رشته در تولید از 12.3 درصد به 27.3 درصد برسد و سهم آن از خسارت نیز از 14.3 درصد به 38.7 درصد افزایش پیدا کند.
از نگاه کارشناسی، بنابراین ارزیابی عملکرد بازار در سال جاری باید فراتر از رشد اسمی حقبیمه باشد. کیفیت رشد، ترکیب رشتهها، نسبت خسارت هر رشته، زمانبندی پرداخت خسارت و میزان ذخایر، متغیرهایی هستند که مشخص میکنند رشد فعلی تا چه اندازه به بهبود واقعی عملکرد صنعت منتهی شده است.
در مجموع، صنعت بیمه در چهار ماهه نخست سال 1405 با رشد قابل توجه در حجم حقبیمه و خسارت مواجه بوده، اما رشد سریعتر خسارت باعث افزایش نسبت خسارت بازار شده است. همزمان، زندگی در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی بازار است؛ تحولی که هم در سمت تولید و هم در سمت خسارت خود را نشان داده و میتواند یکی از مهمترین محورهای تحلیل عملکرد صنعت بیمه در ادامه سال باشد.
-->