فصل بانک - مدیر بازار مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالای ایران از برنامهریزی برای راهاندازی و عرضه ابزار سلف مبتنی بر گواهی سپرده در این بورس خبرداد. رحمان آراسته گفت: پیشبینی و انتظار ما این است که تعداد این سرمایهگذاران در بورس کالا بیشتر شود.
استودیوی پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، در هجدهمین نمایشگاه بینالمللی نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال، میزبان رحمان آراسته مدیر بازار مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالای ایران بود.
رحمان آراسته در این گفتوگو از برنامهریزی بورس کالا برای توسعه ابزارهای مالی و ورود گروههای کالایی جدید به بازار گواهی سپرده خبر داد و گفت: با تکمیل زنجیره کالاهای مختلف، توسعه صندوقهای کالایی و راهاندازی ابزارهای جدید تأمین مالی، سبد متنوعتری از داراییها در بورس کالا در دسترس سرمایهگذاران قرار میگیرد.
مشروح گفتوگوی رحمان آراسته مدیر بازار مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالای ایران را ادامه بخوانید و ببینید:
با توجه به برنامههای بورس کالا، میخواهیم درباره برنامههای شما برای آینده ابزارهای مالی نوین در بورس کالا صحبت کنیم. چه برنامههایی در این زمینه دارید؟
ما برنامه ویژهای برای توسعه ابزارهای مالی و گروههای کالایی جدید داریم. همانطور که مستحضرید، روز یکشنبه 2 کالای جدید از صنعت مس، شامل اکسید مولیبدن و کنسانتره مس، وارد بازار گواهی سپرده شدند. در این 2 روز معاملاتی، بیش از 100 تن معامله انجام شد و استقبال بسیار خوبی از این 2 کالا صورت گرفت. برنامه ما این است که زنجیره کالاها را بهطور کامل تکمیل کنیم. در مورد مس، بهجز یکی دو کالا، با ورود سایر محصولات، زنجیره آن تکمیل خواهد شد و پس از آن وارد ابزارهای جدیدی مانند صندوقهای کالای مس خواهیم شد. وجود صندوقها میتواند به افزایش نقدشوندگی و بزرگتر شدن دارایی پایه کمک کند. در کنار این موضوع، قطعاً روی داراییهای جدید نیز سرمایهگذاری میکنیم و برنامههای توسعهای خوبی داریم. پیشبینی میکنیم در چند ماه آینده، در صورت رخ ندادن اتفاق خاصی، سبد جدیدی از گواهیهای سپرده کالایی وارد بازار سرمایه کنیم. از سوی دیگر در حال راهاندازی ابزار سلف مبتنی بر گواهی سپرده هستیم که برای محصولاتی مانند میلگرد، گندله، سنگآهن، مس و سایر کالاهایی که انبارهای آنها در بورس کالا پذیرفته شدهاند، برنامهریزی شده است. در حال حاضر 14 گواهی سپرده برای محصولاتی مانند قیر، سرب، روی، نقره، طلا و سایر کالاها داریم. برنامه ما این است که بهجز طلا و نقره، زنجیره تمام این کالاها را تکمیل کنیم؛ یعنی چرخه کالا را از ابتدا تا انتها، تا زمانی که به مصرفکننده میرسد، کامل کنیم. در کنار این گروههای کالایی، طبیعتاً باید ابزارهایی وجود داشته باشد که امکان تأمین مالی آنها را فراهم کند. یکی از این ابزارها، همانطور که اشاره کردم، ابزار جدید سلف مبتنی بر گواهی سپرده است.
آیا برنامهای برای ورود معاملهگران خرد هم دارید؟
به نکته جالبی را اشاره کردید. در همین گواهیهای جدیدی که در هفته پیش راهاندازی کردیم، 85 درصد خریداران، اشخاص حقیقی بودند. یعنی استقبال بیشتر از سوی فعالان حقیقی و خرد بوده است تا فعالان بزرگ. پیشبینی و انتظار ما این است که تعداد این سرمایهگذاران در بورس کالا بیشتر شود و سرمایهگذاری بیشتری در این بازار انجام دهند؛ زیرا وقتی فعال حقیقی وارد بازار میشود، نقدشوندگی بازارها افزایش پیدا میکند و بازار جذابتر خواهد شد.
تاکنون چه تعداد سرمایهگذار حقیقی وارد این بازارهای نوین شدهاند؟
در حال حاضر در بازار گواهی سپرده بیش از 30 هزار مشتری فعال داریم که حدود 80 درصد آنها مشتریان حقیقی هستند.
اینجا یک سؤال مطرح میشود؛ سرمایهگذاران اطلاعات مربوط به کالاهایی مانند کنسانتره مس را از کجا به دست میآورند؟
برای ما هم بسیار جالب بود. علت این است که ما کالاهایی را وارد بازار میکنیم که بازار جهانی داشته باشند، در بازار فیزیکی بورس کالا معامله شوند و بازار سنتی قدرتمندی نیز داشته باشند. برای مثال، مس بازار جهانی دارد، در بازار فیزیکی بورس کالا معامله میشود و بازار سنتی آن نیز فعال است و کارخانهها و سایر فعالان این حوزه حضور دارند. به همین دلیل سرمایهگذاری در این بازارها دقیقاً بر اساس تحلیل صورت میگیرد.
یعنی بازاری است که قابلیت تحلیل دارد؟
کاملاً تحلیلپذیر است. یکی از مزیتهای بازارهای کالایی نسبت به سایر بازارها این است که مواردی مانند بسته شدن نماد، افزایش سرمایه و کاهش سرمایه را در این بازارها نداریم. همچنین بورس کالا تقریباً از یک ماه پیش، روزهای پنجشنبه را نیز دوباره به روزهای معاملاتی خود اضافه کرده است. از آنجا که کالاهای ما ماهیت جهانی دارند، طبیعتاً از نوسانات بازارهای جهانی تأثیر میپذیرند.
برای 24 ساعته شدن معاملات برنامهای ندارید؟
از نظر زیرساختی، هیچ منع فنی برای 24 ساعته شدن معاملات در بورس کالا وجود ندارد. 2 موضوع در این زمینه مطرح است؛ نخست، کشش بازار و دوم، داراییهای اصلی و ابزارهای اصلی بازار، مانند صندوقهای طلا یا صندوقهای نقره. از آنجا که بستر معاملاتی صندوقها در اختیار مدیریت فناوری و شرکت سپردهگذاری مرکزی است، برای این موضوع به هماهنگی و تعامل با آن مجموعهها نیز نیاز داریم. با این حال، از نظر مقرراتی یا فنی در سمت بورس کالا محدودیتی نداریم.
با توجه به اشاره شما به حضور سرمایهگذاران خرد در بازارهای نوین مالی بورس کالا، در صندوقهای طلا چند یونیتهولدر داریم؟ آماری وجود دارد که نشان دهد چه تعداد سرمایهگذار وارد این بازار شدهاند؟
بر اساس آخرین آماری که داشتیم، بیش از 2 میلیون نفر یونیتهولدر صندوقهای طلا هستند یا حداقل یکبار در این بازار معامله کردهاند. همچنین ارزش دارایی تحت مدیریت صندوقها (AUM) بیش از هزار همت است. این عدد بسیار بزرگی است و تعداد صندوقها نیز همچنان در حال افزایش است. یکی از مزیتهای صندوقهای کالایی در بازار سرمایه این است که این صندوقها حباب مثبت یا منفی عجیبوغریبی ندارند. یکی از دلایل این موضوع نیز دامنه نوسان مثبت و منفی 10 درصدی آنهاست که به این مسئله کمک کرده است.
برای مولدسازی انبار طلای بورس کالا برنامههایی داشتید. این برنامهها به کجا رسیده است؟
ما هم برای طلا و هم برای سایر کالاها، ابزاری را راهاندازی کردهایم که مجوز فقهی آن دریافت شده و زیرساختهای فنی آن نیز تقریباً آماده است. نام این ابزار اوراق سلف مولدسازی است. انشاءالله در چند ماه آینده از این ابزار رونمایی خواهیم کرد. این ابزار تنها برای طلا نیست و برای مس و سایر کالاهایی که زنجیره آنها به تأمین مالی نیاز دارد نیز قطعاً مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در حال حاضر مشتری هم برای این ابزار وجود دارد. مباحث فقهی آن مشکلی ندارد و قوانین و مقرراتش نیز تکمیل شده است. سامانههای مربوط به آن بهزودی رونمایی میشوند و قطعاً این اوراق سلف مولدسازی را راهاندازی خواهیم کرد.
ما اینجا یک سؤال خاص از مهمانانمان میپرسیم، سوال این است که از بازار سرمایه، بهجز پول، چه چیزی به دست آوردهاید؟
ما خودمان چون در ارکان بازار سرمایه فعالیت میکنیم، خیلی درگیر سرمایهگذاری در این بازارها نبودهایم؛ اما نکته جالبی را عرض میکنم. من تقریباً نزدیک به 17 سال است که در بازار سرمایه فعالیت میکنم. در بورس کالا نیز اتفاق خوبی که در چند سال اخیر رخ داده، تغییر فضای سرمایهگذاری است. به نظرم سرمایهگذاران حرفهایتر شدهاند. ابزارهای کمکی خوبی نیز ایجاد شده است. برای مثال، ما ابزارهایی مانند مشتقات، اختیار معامله و قراردادهای آتی را داریم. شاید این ابزارها مستقیم به درآمد سرمایهگذار کمک نکرده باشند، اما دستکم توانستهاند جلوی زیان او را بگیرند. این ابزارها در سال 1399 فعال نبودند یا مانند امروز قدرت و توسعه نداشتند. به نظر من، یادگیری و استفاده از این ابزارهای جدید بیشتر میتواند به سرمایهگذاران کمک کند. درآمد همیشه بهدست میآید، اما این ابزارها به نظر من باید در بورسهای مختلف توسعه پیدا کنند. در این صورت، دیگر نگرانی از ریزش بازار نیز وجود نخواهد داشت. وقتی ابزارهای دوطرفه در بازار رونق بگیرند، طبیعتاً نگرانی و دغدغه بابت ریزش بازار نخواهیم داشت.
مشروح گفتوگوی رحمان آراسته مدیر بازار مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالای ایران، را در ویدئوی ببینید: