فصل بانک - معاون مرکز ملی بهبود محیط کسبوکار وزارت اقتصاد با انتقاد از بلاتکلیفی و مداخلات متعدد در بازار طلای آنلاین گفت: سامانه ناظر باید میزان تعهد و موجودی پلتفرمها را تطبیق دهد.
به گزارش فصل بانک، محمدرضا حاجیجعفری، معاون مرکز ملی بهبود محیط کسبوکار وزارت امور اقتصادی و دارایی، امروز چهارشنبه 28 مرداد 1405 در همایش تخصصی پلتفرمهای آنلاین طلا «زرآتی؛ از خاک تا طلا» با اشاره به مشکلات متعدد کسبوکارهای طلای آنلاین اظهار کرد: در سالهای اخیر تقریباً هر روز کسبوکارهای این حوزه با یک مشکل و داستان جدید مواجه بودهاند و مقررات و تصمیمات متعدد، فعالیت آنها را با چالش مواجه کرده است.
وی افزود: یک روز بورس وارد موضوع شد و در هیئت وزیران تصویب شد که پلتفرمهای طلای آنلاین باید به صندوق طلا تبدیل شوند؛ در حالی که تبدیل شدن به صندوق طلا به معنای تبدیل شدن به نهاد مالی است و ایجاد یک نهاد مالی نیز به سرمایه قابل توجه و طی کردن فرایندهای پیچیده نیاز دارد.
توقف صدور مجوز، فعالیت بخشی از بازار را زیرزمینی کرد
معاون مرکز ملی بهبود محیط کسبوکار وزارت اقتصاد ادامه داد: پس از آن نیز کسبوکارهای این حوزه با تهدیدهای متعدد مواجه شدند و در مقطعی جریان مالی برخی از آنها متوقف شد.
حاجیجعفری با اشاره به توقف صدور مجوز برای کسبوکارهای طلای آنلاین گفت: در سال 1403 مقرر شد وزارت صنعت، معدن و تجارت ظرف 50 روز ضوابط جدید صدور مجوز را ارائه کند تا فرایند صدور مجوز دوباره آغاز شود، اما تهیه و اصلاح پیشنویس ضوابط زمان زیادی برد.
وی افزود: این فرایند حدود یک سال و چند ماه طول کشید و در نهایت حدود 5 تا 6 ماه پیش صدور مجوز دوباره باز شد.
معاون وزارت اقتصاد تصریح کرد: در این مدت بخشی از فعالیتها عملاً زیرزمینی شد؛ بهگونهای که برخی افرادی که از فرایند درخواست مجوز جا مانده بودند، به فعالیت ادامه میدادند و حتی در مواردی مشتریان آنها از مشتریان دارندگان مجوز رسمی بیشتر بود.
وی گفت: این افراد امکان فعالیت رسمی نداشتند و در نتیجه فعالیت آنها عملاً غیررسمی و خارج از چارچوب مجوز محسوب میشد و حتی مجوز در این بازار با مبالغ چند ده میلیاردی خرید و فروش میشد.
ورود ستاد مبارزه با قاچاق به ساماندهی طلای آنلاین
حاجیجعفری با اشاره به نقش ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در ساماندهی این حوزه اظهار کرد: از زمانی که ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز وارد موضوع طلای آنلاین شد، ساماندهی قابل توجهی در این حوزه انجام گرفت.
وی تأکید کرد: این تجربه نشان میدهد در حوزههای مختلف نیز باید یک نهاد مشخص برای ساماندهی وجود داشته باشد تا اگر قرار است کسبوکاری با مشکل مواجه شود، بتواند به یک مرجع مشخص مراجعه کند.
معاون مرکز ملی بهبود محیط کسبوکار وزارت اقتصاد افزود: برای موضوعات قضایی طبیعتاً نمیتوان محدودیت ایجاد کرد و دادستانی و دادگاه مسیر خود را دارند، اما در موضوعات رگولاتوری قطعاً باید یک ساماندهی مشخص وجود داشته باشد.
سامانه ناظر باید تعهد و موجودی طلا را تطبیق دهد
حاجیجعفری با اشاره به ضرورت راهاندازی سامانه ناظر گفت: بر اساس مصوبه هیئت وزیران، سامانه ناظر باید راهاندازی شود تا یک مرجع مشخص وجود داشته باشد که میزان تعهد و میزان موجودی پلتفرمها را با یکدیگر تطبیق دهد و میزان تعهد از موجودی واقعی تجاوز نکند.
وی افزود: در حال حاضر این کار با کوئری گرفتن و بررسیهای روزانه انجام میشود و پلیس و نهادهای نظارتی نیز این موضوع را کنترل میکنند، اما باید این فرایند به شکل سیستمی انجام شود.
معاون وزارت اقتصاد ادامه داد: مدتی بانک مرکزی برای ارائه سامانه با ملاحظاتی مواجه بود، اما با تغییرات انجامشده، روند راهاندازی آن پیش رفت.
نظارت بانک مرکزی به معنای مداخله نیست
حاجیجعفری با اشاره به نقش بانک مرکزی در تنظیمگری طلای آنلاین گفت: از نظر تخصصی ما معتقدیم نهاد پولی کشور لازم است این تصدی را بر عهده داشته باشد، اما این موضوع به معنای مداخله نیست؛ بلکه نظمبخشی است و برای مردم نیز منفعت دارد.
وی افزود: باید مرجعی وجود داشته باشد که مشخص کند برای مثال یک پلتفرم چه میزان موجودی دارد. این موضوع هم سردرگمی را کاهش میدهد و هم برای خود کسبوکارهایی که مورد تأیید هستند، اطمینان ایجاد میکند.
معاون مرکز ملی بهبود محیط کسبوکار وزارت اقتصاد تأکید کرد: وقتی میزان موجودی و میزان تعهد پلتفرمها به صورت شفاف رصد شود، نگرانیها کاهش پیدا میکند و این موضوع در نهایت به نفع کسبوکار و کاربران خواهد بود.
طلای آنلاین فقط یک کسبوکار جدید نیست
حاجیجعفری با اشاره به ماهیت متفاوت پلتفرمهای آنلاین طلا اظهار کرد: فارغ از بحث کسبوکار و مسائل مربوط به بیزینس، ما درباره یک فرهنگ جدید در کسبوکار و یک اندیشه جدید در خرید صحبت میکنیم.
وی افزود: طلا یکی از اصلیترین و گرانقیمتترین کالاهایی است که بشر از دیرباز با آن مبادله داشته و اکنون این کالا وارد یک ساختار جدید و مبتنی بر فناوری شده است.
بوروکراسی مانع نوآوری است
معاون وزارت اقتصاد با انتقاد از ساختارهای بوروکراتیک کشور گفت: نباید انتظار داشته باشیم ساختارهای بوروکراتیک بهسادگی کنار بروند. تاکنون نیز برای تغییر این ساختارها تلاشهای زیادی انجام شده، اما واقعیت میدان این است که تغییر قواعد و ایجاد نوآوری در ساختار بروکراتیک کشور بسیار دشوار است.
حاجیجعفری افزود: دو موضوع در ساختار بروکراتیک کشور به سختی امکانپذیر است؛ نخست تغییر قواعد موجود و دوم ایجاد نوآوری و پایهگذاری چیزی که پیش از آن وجود نداشته است. وی ادامه داد: وقتی یک کسبوکار جدید ایجاد میشود، نهادهای مختلف وارد میشوند و میگویند ما میخواهیم این فعالیت را تنظیمگری کنیم. راهحل این است که رگولاتورهای مختلف در چارچوب قواعد واحد قرار بگیرند.
پلتفرمهای طلا باید در آینده خدمات بیشتری ارائه دهند
حاجیجعفری در ادامه با اشاره به آینده فعالیت پلتفرمهای طلای آنلاین گفت: اکنون پلتفرمها عمدتاً خرید و فروش طلا انجام میدهند، اما باید به سمت توسعه فعالیتهای دیگر نیز حرکت کنند. وی افزود: اگر بازار ثانویه شکل بگیرد و امکان ورود این فعالیتها به حوزه بورس فراهم شود، بسیاری از خدمات مالی که در دنیا توسط چنین پلتفرمهایی ارائه میشود، میتواند در ایران نیز توسعه پیدا کند.
معاون مرکز ملی بهبود محیط کسبوکار وزارت اقتصاد گفت: در حال حاضر قوانین موجود اجازه ارائه بسیاری از این خدمات را نمیدهد، اما مسیر طیشده در حوزه طلای آنلاین میتواند شروع خوبی برای برداشتن گامهای بعدی باشد.
وی در پایان تأکید کرد: وزارت اقتصاد در این مسیر در کنار کسبوکارها خواهد بود و هدف این است که با ایجاد سازوکارهای شفاف و قابل اتکا، اطمینان لازم برای مردم و فعالان این حوزه فراهم شود.