شفاف‌ سازی بانک اقتصادنوین از راز یک جهش

فصل بانک - محمدرضا حسین‌زاده، مدیرعامل بانک اقتصادنوین در کنفرانس اطلاع‌رسانی نماد ونوین به 12 پرسش فعالان بازار سرمایه پاسخ داد و اعلام کرد: با وجود سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی، این بانک بدون ورود به جنگ سود، توانسته‌ است منابه خود را حفظ کند. به گفته او، نسبت کفایت سرمایه ونوین از 10.5 درصد عبور کرده است. جهش 70 درصدی بازده سهام ونوین، باعث شده تا فعالان بازار سرمایه از مدیران بانک اقتصادنوین بخواهند تا راز این جهش را برملا سازند و به پرسش‌ها پاسخ دهند.
به گزارش فصل بانک ، پاسخ‌های جدید مدیران بانک اقتصاد نوین به پرسش‌های سهامداران، تصویری از سه محرک اصلی سودآوری «ونوین» در سال 1405 ارائه می‌دهد؛ افزایش سرمایه 31 درصدی، جهش درآمدهای کارمزدی و ارزی و تداوم رشد سود عملیاتی در کنار مدیریت ریسک پرونده‌های ارزی و مطالبات غیرجاری.
متن کامل پرسش و پاسخ کنفرانس اطلاع‌رسانی بانک اقتصادنوین را بخوانید:
1 – رشد ماهانه ترازنامه که بانک مرکزی برای «ونوین» تعیین کرده، چند درصد است؟ در حال حاضر مانده ترازنامه چقدر با این سقف فاصله دارد و در صورت تخطی، برآورد عددی شما از بار مالی افزایش نرخ سپرده قانونی چقدر است؟
براساس دستورالعمل بانک مرکزی، حد رشد ترازنامه بانک‌ها بر مبنای نقدینگی مورد انتظار کشور توسط بانک مرکزی تعیین می‌شود. با تغییر رویکرد بانک مرکزی از مهرماه 1404، کنترل مقداری رشد ترازنامه از کنترل دارایی (اعطای تسهیلات) به کنترل بدهی (جذب منابع) تغییر کرده است. این بانک با توجه به ظرفیت بلااستفاده از حدود تعیین‌شده تا پایان شهریورماه 1404 و همچنین حدود ابلاغی جذب منابع برای شش‌ماهه دوم سال 1404، برنامه‌های عملیاتی خود (جذب و تخصیص منابع) را تدوین و اجرایی کرد.
با توجه به سیاست‌های پولی بانک مرکزی در سال 1405 که بخشی از آن با افزایش نرخ سپرده قانونی شبکه بانکی و اجرای ضوابط کنترل مقداری رشد ترازنامه بانک‌ها اجرایی شد، بانک نیز همسو با این سیاست‌ها، مدیریت نقدینگی را به نحوی برنامه‌ریزی کرد که اعمال سیاست‌های پولی انقباضی بانک مرکزی تاکنون منجر به کسری منابع، افزایش قیمت تمام‌شده پول و کاهش حاشیه سود این بانک نشده است.
2 – بهای تمام‌شده پول و نرخ بازدهی دارایی‌های درآمدزا در پایان اسفند 1404 و از ابتدای سال 1405 تا امروز دقیقاً چند درصد بوده است؟ حاشیه سود خالص (NIM) فعلی چند واحد درصد است؟
با توجه به میانگین نرخ سپرده و تسهیلات ریالی، نرخ حاشیه سود این بانک در حال حاضر حدود 7 درصد است. همچنین نرخ بازدهی دارایی‌های درآمدزای بانک (سود خالص تقسیم بر میانگین دارایی درآمدزا)، طبق صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده سال مالی منتهی به 29/12/1404، حدود 5.28 درصد بوده است.
همان‌گونه که در گزارش ماهانه منتشرشده در سامانه اطلاع‌رسانی ناشران (کدال) نیز افشا شده است، بانک اقتصاد نوین در اردیبهشت‌ماه سال جاری موفق به کسب درآمدی معادل 170٬922 میلیارد ریال از محل عملیات واسطه‌گری پولی شد. با کسر هزینه‌های مرتبط به مبلغ 112٬344 میلیارد ریال، سود خالص واسطه‌گری بانک از این محل به 58٬577 میلیارد ریال رسید. این رقم در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته، رشد 125 درصدی را نشان می‌دهد.
لازم به ذکر است خالص واسطه‌گری یک‌ماهه اردیبهشت‌ماه 1405 مبلغ 31٬102 میلیارد ریال است که نسبت به خالص واسطه‌گری اردیبهشت‌ماه 1404 به مبلغ 14٬194 میلیارد ریال، 119 درصد رشد داشته است.
3 – از کل مطالبات غیرجاری بانک، دقیقاً چند میلیارد تومان در طبقه مطالبات مشکوک‌الوصول (با قدمت بالای 5 سال) قرار دارد؟ نرخ دقیق ذخیره‌گیری اختصاصی برای این پرونده‌ها چقدر است؟ این نوع تسهیلات از ابتدای سال 1405 تا امروز چند درصد کل مطالبات را تشکیل می‌دهد؟
طبق یادداشت 19-1 صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده سال مالی منتهی به 29/12/1404 منتشرشده در سامانه اطلاع‌رسانی ناشران (کدال)، مانده مطالبات مشکوک‌الوصول بیش از 5 سال، قبل از کسر ذخایر، 62٬078 میلیارد ریال بوده است که نرخ ذخیره اختصاصی آن براساس مفاد دستورالعمل بانک مرکزی، متناسب با مدت سپری‌شده پس از 5 سال، بین 60 تا 100 درصد است.
درخصوص مبلغ و ذخیره این گروه از تسهیلات برای سال جاری، با اتمام فرآیند طبقه‌بندی تسهیلات و محاسبه ذخیره، اطلاعات آن به همراه صورت‌های مالی دوره سه‌ماهه منتهی به 31 خرداد 1405 افشا و اطلاع‌رسانی خواهد شد.
4 – در حال حاضر چند درصد از کل سپرده‌های بانک را سپرده‌های با نرخ بالاتر از مصوبه شورای پول و اعتبار (سپرده‌های خاص یا توافقی) تشکیل می‌دهند و میانگین موزون نرخ این سپرده‌ها چقدر است؟
بانک اقتصاد نوین همواره تمرکز خود را بر انجام عملیات واسطه‌گری مالی، به‌عنوان وظیفه اصلی بانک‌ها در اقتصاد، با تأکید بر رعایت ضوابط و الزامات نهاد ناظر قرار داده است؛ به‌طوری‌که در شرایط حاضر و با وجود رقابت بانک‌ها برای جذب منابع، این بانک وارد رقابت جذب سپرده با نرخ‌های بالاتر نشده است.
همچنین در حالی که براساس دستورالعمل‌های بانک مرکزی در مهرماه 1404 نرخ سپرده قانونی شبکه بانکی 0٫75 درصد افزایش یافته است، این بانک با تأکید بر حفظ حاشیه سود، تحقق سود مورد انتظار و پیشگیری از انتقال هزینه ناشی از اجرای سیاست‌های انقباضی به سپرده‌گذاران و سهامداران محترم، از طریق مدیریت پرتفوی سپرده‌های خود و بدون افزایش نرخ سود و ورود به رقابت نرخ‌ها، در تحقق این هدف موفق بوده است.
در سال جاری نیز علی‌رغم افزایش 0٫75 درصدی نرخ سپرده قانونی شبکه بانکی توسط بانک مرکزی و اعمال ضوابط دستورالعمل کنترل مقداری رشد ترازنامه بانک‌ها و در نتیجه کاهش نقدینگی موجود، این بانک با کسری منابع مواجه نشده و با تداوم اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های پیشین و مدیریت پرتفوی منابع، حاشیه سود بانک تاکنون حفظ شده است.
5 – آخرین وضعیت نسبت NPL بانک به تفکیک مطالبات سررسیدگذشته، معوق و مشکوک‌الوصول از ابتدای سال 1405 تا امروز چقدر است؟
نسبت مطالبات غیرجاری بانک طبق صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده سال مالی منتهی به 29/12/1404 معادل 5٫6 درصد بوده است. هرچند با توجه به آثار جنگ ظالمانه و افزایش ریسک نکول مطالبات، شرایط فعلی با گذشته متفاوت است که پس از تکمیل فرآیند محاسبات، به همراه صورت‌های مالی دوره سه‌ماهه منتهی به 31 خرداد 1405 افشا خواهد شد.
6 – آخرین نرخ کفایت سرمایه (CAR) بانک در پایان سال 1404 چند درصد بوده و برآورد شما برای پایان شش‌ماهه نخست سال 1405 چیست؟
طبق صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده سال مالی منتهی به 29/12/1404، نسبت کفایت سرمایه این بانک بالغ بر 10٫55 درصد و نسبت سرمایه لایه یک 9٫57 درصد بوده است. با توجه به روند سودآوری بانک (طبق توضیحات ارائه‌شده در پاسخ سؤال 2) و برنامه‌های تدوین‌شده، پیش‌بینی می‌شود این نسبت در دوره‌های آتی نیز افزایش یابد.
7 – برنامه بانک برای افزایش سرمایه چیست؟ چند درصد و از چه محلی؟
همان‌گونه که پیش‌تر از طریق سامانه اطلاع‌رسانی ناشران (کدال) به اطلاع فعالان بازار سرمایه رسیده است، بانک براساس تکالیف مقرر در مجمع عمومی عادی سالیانه مورخ 22 تیر 1404، در حال اجرای برنامه افزایش سرمایه به میزان 75٬000 میلیارد ریال (معادل 31 درصد) از محل سود انباشته است.
در سال گذشته، اظهارنظر بازرس قانونی درخصوص این افزایش سرمایه دریافت و مستندات لازم به‌منظور اخذ مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار و بانک مرکزی ارسال شد. با این حال، به دلیل شرایط ناشی از جنگ تحمیلی سوم و محدودیت‌های فعالیت نهاد ناظر، صدور مجوز بانک مرکزی با تأخیر مواجه شد.
با پیگیری‌های انجام‌شده، مجوز بانک مرکزی به شماره 61963/05 مورخ 23/03/1405 اخذ شده و دریافت مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار نیز در دست اقدام است.
8 – با توجه به محدودیت‌های رشد تسهیلات‌دهی، تمرکز بانک بر رشد درآمدهای کارمزدی (خدمات ارزی، صدور ضمانت‌نامه‌ها و اعتبارات اسنادی) تا چه میزان موفقیت‌آمیز بوده است؟ هدف‌گذاری رشد درآمدهای غیرمشاع برای سال مالی جاری چند درصد است؟
هدف اصلی بانک اقتصاد نوین، در کنار تمرکز بر عملیات واسطه‌گری مالی به‌عنوان نقش اصلی بانک‌ها، توسعه خدمات بانکی و افزایش درآمدهای غیرمشاع به‌منظور پوشش حداکثری هزینه‌های سربار است؛ به‌طوری‌که در دو ماه نخست سال جاری، خالص درآمد کارمزدی بانک نسبت به دو ماه نخست سال قبل بیش از 78 درصد رشد داشته و بانک بودجه مورد انتظار خود از درآمدهای کارمزدی سال 1405 را به‌طور کامل محقق کرده است.
با توجه به ظرفیت‌های موجود در عملیات ارزی شبکه بانکی، بانک اقتصاد نوین از سال گذشته توسعه عملیات ارزی را به‌صورت گسترده آغاز کرده است که نتیجه آن رشد 291 درصدی کارمزد عملیات ارزی در دو ماه نخست سال جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل بوده است. همچنین درآمد کارمزدی حاصل از صدور ضمانت‌نامه و گشایش اعتبار اسنادی در دو ماه نخست سال جاری نسبت به دوره مشابه سال گذشته بیش از 40 درصد رشد داشته است.
براساس برنامه عملیاتی سال جاری بانک، رشد درآمدهای کارمزدی نسبت به سال گذشته حدود 86 درصد هدف‌گذاری شده است.
9 – طرحی که در مجمع سال 1404 برای ایجاد پلتفرمی مشابه دیجی‌کالا با محوریت اعتباردهی توسط بانک اقتصاد نوین مطرح شد، در چه مرحله‌ای قرار دارد؟ چه میزان منابع برای این طرح مورد نیاز است و افق زمانی راه‌اندازی آن چیست؟
با توجه به اهمیت توسعه بانکداری خرد، گسترش خدمات غیرحضوری، افزایش دسترسی مشتریان به تسهیلات و بهره‌گیری از ظرفیت پلتفرم‌های اعتباری در جذب مشتریان جدید و توسعه سهم بازار بانک، بانک اقتصاد نوین از ابتدای سال 1404 با تأسیس شرکت تخصصی در این حوزه، راه‌اندازی و توسعه همکاری با پلتفرم‌های ارائه‌دهنده خدمات اعتباری و فروش اقساطی را در دستور کار قرار داده است.
در این راستا، اقدامات مناسبی از مرحله شناسایی و مذاکره تا بهره‌برداری و اعطای تسهیلات انجام شده است و تاکنون بیش از 1٬000 میلیارد ریال تسهیلات در این حوزه پرداخت شده است.
10 – لطفاً درخصوص افشای مورخ 6 اسفند 1404 با موضوع بازیافت سرمایه‌گذاری غیرمولد خارجی توضیح دهید. آخرین وضعیت مزایده به چه صورت بوده، مبلغ احتمالی فروش چه میزان است و شناسایی درآمد مربوطه در چه بازه زمانی انجام خواهد شد؟
همان‌گونه که براساس اطلاعیه‌های منتشرشده در سامانه اطلاع‌رسانی ناشران (کدال) و روزنامه‌های کثیرالانتشار «تعادل» و «اطلاعات» مورخ 9 و 10 اسفند 1404 به اطلاع رسیده است، بانک برنامه‌ریزی لازم را برای برگزاری مزایده واگذاری سرمایه‌گذاری غیرمولد خارجی انجام داده بود و مقرر شده بود این مزایده در تاریخ 16 اسفند 1404 برگزار شود.
با این حال، به دلیل آغاز جنگ تحمیلی سوم از تاریخ 9 اسفند 1404، برگزاری مزایده محقق نشد. این موضوع نیز در تاریخ 17 اسفند 1404 از طریق سامانه اطلاع‌رسانی ناشران (کدال) به اطلاع فعالان بازار سرمایه رسید.
با وجود این، واگذاری دارایی مذکور همچنان یکی از اولویت‌های عملیاتی بانک محسوب می‌شود و پس از خروج از شرایط جنگی و تثبیت وضعیت، برنامه واگذاری اجرایی و نتایج آن مطابق مفاد دستورالعمل افشای اطلاعات به سهامداران محترم اعلام خواهد شد.
11 – آخرین وضعیت دو پرونده تسهیلات ارزی ماهان و ماهتاب کاسپین را توضیح دهید .
تسهیلات ارزی اعطایی به شرکت ماهان از محل قرارداد عاملیت با صندوق توسعه ملی بوده که در سال 1393 از محل منابع صندوق به این شرکت پرداخت شده است. با توجه به موضوع فعالیت شرکت و شرایط حاکم بر صنعت هواپیمایی، تسهیلات مذکور در طبقه غیرجاری قرار گرفته است.
با این حال، به دلیل اهمیت موضوع از منظر فعالیت شرکت و نحوه مصرف منابع ارزی، فرآیند مذاکره شرکت با صندوق توسعه ملی و سایر نهادهای ذی‌ربط به‌منظور اعطای مهلت و تعیین تکلیف تسهیلات در حال انجام است و اخذ مجوز از شورای عالی امنیت ملی درخصوص نحوه امهال، تسویه یا تبدیل بدهی به ریال نیز در دست پیگیری قرار دارد.
تسهیلات ارزی اعطایی به شرکت ماهتاب کاسپین نیز از محل قرارداد سندیکایی با مشارکت بانک‌های اقتصاد نوین، سپه، پاسارگاد و صنعت و معدن و با عاملیت بانک صنعت و معدن از محل منابع صندوق توسعه ملی پرداخت شده است. این تسهیلات در سال 1394 با هدف تأمین مالی تجهیز نیروگاه برق در اختیار شرکت قرار گرفت.
با توجه به ماهیت مصرف تسهیلات و نقش آن در تأمین نیاز ملی به تولید برق، هماهنگی‌های لازم برای تبدیل این تسهیلات به بدهی ریالی و تقسیط آن انجام شده و فرآیند اجرایی آن در جریان است.
شایان ذکر است که با غیرجاری شدن این پرونده‌ها، به‌منظور حفظ شفافیت مالی و جلوگیری از شناسایی سود موهوم، فرآیند شناسایی درآمد تسهیلات و همچنین تفاوت تسعیر ارز مربوط به این دو پرونده ارزی متوقف شده است.
12 – خالص وضعیت باز ارزی بانک چه میزان است؟ بانک تا سال 1403 بر مبنای خالص حدود 150 میلیون دلار سود تسعیر شناسایی می‌کرد. با توجه به غیرجاری شدن دو پرونده ارزی، تا گزارش 9 ماهه زیان تسعیر گزارش شد و در صورت‌های مالی 12 ماهه سال 1404 مجدداً حدود 30 میلیون دلار سود تسعیر شناسایی شده است. با این وجود، طبق گزارش 12 ماهه سال 1404، وضعیت باز ارزی 27.3 همت معادل حدود 200 میلیون دلار گزارش شده که ابهاماتی را در تحلیل سود و زیان بانک ایجاد کرده است. لطفاً شفاف‌سازی لازم را ارائه فرمایید .
خالص کل وضعیت باز مثبت ارزی بانک در پایان اردیبهشت‌ماه 1405 معادل 365 میلیون یورو بوده است. با این حال، بانک‌ها براساس الزامات بانک مرکزی و استانداردهای حسابداری ایران صرفاً مجاز به شناسایی تفاوت تسعیر ارز ناشی از دارایی‌های محدودنشده و مطالبات قابل وصول هستند.
بر این اساس، خالص وضعیت باز مثبت ارزی قابل تسعیر این بانک در اردیبهشت‌ماه 1405 بالغ بر 58 میلیون یورو بوده است.
شایان ذکر است که در شناسایی سود حاصل از تغییر نرخ ارز، علاوه بر ترکیب دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی از منظر تسعیرپذیر یا تسعیرناپذیر بودن، تغییر در نرخ برابری ارزهای مختلف نیز اثرگذار است.
به این معنا که چنانچه در نتیجه تغییر نرخ ارز، نرخ برابری ارزهایی که بانک در آن‌ها دارای وضعیت باز مثبت است بیش از ارزهای دارای وضعیت باز منفی افزایش یابد، نتیجه آن شناسایی سود تسعیر خواهد بود. در مقابل، چنانچه نرخ برابری ارزهای دارای وضعیت باز منفی بیش از ارزهای دارای وضعیت باز مثبت افزایش یابد، نتیجه آن شناسایی زیان تسعیر خواهد بود.
-->